CERN przetestuje lewitujące ślizgacze tunelowe. Ma się nimi poruszać obsługa tuneli LHC - Prima Aprilis

1 kwietnia 2026, 09:40

Tunele Wielkiego Zderzacza Hadronów mają 27 kilometrów długości, więc dbający o nie inżynierowie i technicy muszą przemieszczać się na duże odległości. Za każdym razem, gdy dojdzie do najdrobniejszej awarii, gdy trzeba sprawdzić lub wymienić jakikolwiek element, znaczną część dnia pracy zajmuje dotarcie do celu. To znacząco podnosi koszty i spowalnia wszelkie prace. Dotychczas pracownicy obsługi tuneli korzystali z rowerów, jednak już wkrótce się to zmieni. CERN kończy właśnie prace nad lewitującymi „ślizgaczami tunelowymi”. Wiadomo, że urządzenia działają, a latem bieżącego roku rozpoczną się ich praktyczne testy z ludźmi na pokładzie.



Już za trzy dni pierwszy Światowy Dzień Jane Goodall

31 marca 2026, 13:16

Gdyby żyła w najbliższy piątek ukończyłaby 92 lata. Niedawno pożegnaliśmy Jane Goodall, a teraz Jane Goodall Institute ogłasza pierwszy Światowy Dzień Jane Goodall. Będzie on przypadał 3 kwietnia, w kolejne urodziny badaczki. Jane była nie tylko wielką uczoną, ale niestrudzoną obrończynią zwierząt i dzikiej przyrody. Ostatnie dekady życie spędziła podróżując po całym świecie – w trasie była przez 300 dni w roku – opowiadając o niezwykłym dziedzictwie przyrodniczym, jakie posiadamy na Ziemi, i walcząc o jego ochronę. Zainspirowała miliony ludzi.


Stare lasy przechowują znacznie więcej węgla niż lasy gospodarcze

30 marca 2026, 11:42

Stare lasy borealne przechowują znacznie więcej węgla niż młode, informują na łamach Science naukowcy ze Szwecji, USA, Chin i Australii. Systematyczne badania przeprowadzone w Szwecji dowodzą, że nieprawdziwa jest opinia, jakoby wycinka starych lasów i nowe nasadzenia w większym stopniu przyczyniały się do wychwytywania węgla z atmosfery. Zespół naukowy, na czele którego stali Didac Pascual i Anders Ahlström z Uniwersytetu w Lund i Jia Sun z Chińskiego Uniwersytetu Nauk o Ziemi przeprowadzili szeroko zakrojone badania lasów „pierwotnych” (w małym stopniu zmienionych przez człowieka) oraz lasów gospodarczych. Wyniki wprawiły w zdumienie samych badaczy.


Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek

27 marca 2026, 11:08

Czasami najlepsze badania naukowe wychodzą przez przypadek, przyznaje profesor John Noonan z Wydziału Fizyki Auburn University w Alabamie. Szansa, że jakikolwiek teleskop spojrzy na kometę akurat w momencie, gdy ta się rozpada, jest niewyobrażalnie mała. A jednak taki niezwykły przypadek zdarzył się naukowcom korzystającym z Teleskopu Hubble'a. Co więcej, kometa K1 – jej pełna nazwa to C/2025 K1 (ATLAS) – wcale nie miała być przedmiotem badań.


Niezwykle rzadkie odkrycie w Meksyku – pochówek kobiety ubóstwionej przez Azteków

13 marca 2026, 11:07

Archeolodzy prowadzący prace w ramach Proyecto Tlatelolco meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii odkryli pochówek, który może być jednym z niewielu zidentyfikowanych pochówków cihuapipiltin, ubóstwionej kobiety, która zmarła przy pierwszym porodzie. Jeśli interpretacja jest prawidłowa, to mamy do czynienia z czymś wyjątkowym – ze względu na naturę cihuapipiltin takie znaleziska są bowiem niezwykle rzadkie.


Dama z Elche, niezwykły zabytek sztuki prehiszpańskiej

13 marca 2026, 06:34

Chcielibyśmy Wam przedstawić Damę z Elche, wspaniałą starożytną rzeźbę, którą podejrzewano, że jest dziełem słynnego XIX-wiecznego fałszerza dzieł sztuki.


We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa

11 marca 2026, 11:14

W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.


Chopin (znowu) trafił do Arktyki. Tym razem pogoda sprawiła problemy.

7 marca 2026, 18:23

Kilka dni temu do Światowego Archiwum Arktycznego (Arctic World Archive, AWA) w Longyerbyen na Svalbardzie trafił drugi depozyt Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Pierwszy – składający się z jednego nośnika piqIFilm – został złożony w 2024 roku. Znajdowały się na nim cyfrowe kopie wybranych rękopisów muzycznych Chopina ze zbiorów Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.


Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych

4 marca 2026, 14:32

Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.


Polscy uczeni udowodnili istnienie półlegendarnego króla. Dowód znaleźli w warstwie śmieci

3 marca 2026, 18:15

W 1964 roku Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego rozpoczęło, pod kierunkiem profesora Kazimierza Michałowskiego, prace archeologiczne w Starej Dongoli na terenie Sudanu. W ostatnich latach informowaliśmy o niezwykle interesujących odkryciach i badaniach tam prowadzonych. Archeolodzy znaleźli pozostałości katedry i tajemnicze pomieszczenia z wyjątkowymi rysunkami, a przyrodnicy prowadzili badania nad nietoperzami. Teraz doktor habilitowany profesor UW Artur Obłuski, doktor Maciej Wyżgoł i magister Tomasz Barański udowodnili istnienie półlegendarnego króla Qašqaša.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy